Audit & Snapshot — Değişiklik Geçmişi

BulutFilo'da iki ayrı katman kayıt değişikliklerini takip eder:

Katman	Kapsam	Tablo	Kim Tetikler
Hareket (`kullanici_hareketleri`)	Yüksek seviyeli olay log'u — "X kullanıcı Y ekranda Z işlemini yaptı"	`kullanici_hareketleri`	Model boot hook'ları ve TransferObserver elle çağırır
Snapshot (model değişiklik geçmişi)	Alan-bazlı değişiklik — "X alanı eski değerden yeni değere geçti"	`snapshots`	`SnapshotObserver` + `HistoryObserver` (HistoryTrait) otomatik

Hareket Sistemi

App\Models\Kullanici\Hareket modeli, kullanıcı eylem log'unu tutar. Her kayıt:

Alan	Açıklama
`aciklama`	İnsan-okur özet (örn. "Yeni ceza kaydı oluşturuldu.")
`link`	İlgili kayda doğrudan link (örn. `route('arac.ceza.detay', [...])`)
`user_id`	Eylemi yapan kullanıcı (otomatik)
`created_at`	Zaman

Hareket Yazıcı Yerler

Bunlar şu an doğrulanmış (tüm liste değil):

Modül	Olay	Açıklama
`Sigorta`	created	"Yeni araç sigorta kaydı oluşturuldu."
`Sigorta`	updated	"Araç sigorta kaydı güncellendi."
`Sigorta`	deleted	`"Araç sigorta kaydı silindi - {id}"`
`Ceza`	created	"Yeni ceza kaydı oluşturuldu."
`Ceza`	updated	"Ceza kaydı güncellendi."
`Ceza`	deleted	`"Ceza kaydı silindi - {id}"`
`Transfer` (TransferObserver)	created	"Yeni araç transfer kaydı oluşturuldu."
`Transfer` (TransferObserver)	updated	"Araç transfer kaydı güncellendi."
`Yakit`	(HistoryTrait üzerinden)	Otomatik snapshot
`Kaza`	(HistoryTrait varsa)	Otomatik snapshot

Görüntülenecek yer: Sol Menü → Kullanıcı Yönetimi → Kullanıcı Hareketleri (/kullanici/request-logs).

Snapshot Sistemi

Modules\Kullanici\App\Models\Snapshot her model değişikliğinde alan-bazlı diff tutar.

Mekanizma

Kullanıcı bir kaydı değiştirir
            │
            ▼
Eloquent updated() event'i fırlar
            │
            ▼
SnapshotObserver::updated() yakalar
            │
            ▼
Snapshot::makeSnapshot($model, 'updated') çağrılır
            │
            ▼
Model'in değişen alanları + eski/yeni değerler
            │
            ▼
snapshots tablosuna yazılır

`HistoryTrait`

Bir model HistoryTrait kullanırsa, bu trait boot() içinde static::observe(HistoryObserver::class) ekler. Doğrulanmış kullanıcılar:

Model	HistoryTrait
`Sigorta`	✓
`Yakit`	✓
Diğer modeller	(kontrol edilmeli)

Snapshot'tan Hariç Tutulan Modeller

SnapshotObserver aşağıdakileri dışarıda bırakır:

Model	Sebep
`Snapshot`	Sonsuz döngü
`Ekspertiz`	Çok büyük JSON snapshot, performans
`AracEkspertiz`	Aynı
`AracEkspertizDetay`	Aynı

Görüntülenecek Yer

Sol Menü → Kullanıcı Yönetimi → İşlem Kayıtları (/snapshot/logs).

Pivot Tablosu Özel Durumu

HistoryObserver::deleting() özel bir kontrol içerir:

if (get_parent_class($model::class) == Pivot::class) {
    $model = $model->refresh();   // Pivot'larda silme öncesi attribute'lar erişilemez (Laravel 2024-Ekim)
    $this->makeSnapshot($model, 'deleting');
}

Yorum (kod içinde): "Pivot modellerde deleted eventinde, attributelara ulaşmak şuanlık mümkün değil (2024-Ekim). Bu sebeple pivot classlarda deleting eventinde model refresh edilir."

Bu sayede ceza_ceza_maddeleri_pivot, ceza_yansitmalar_cezalar gibi pivot kayıtların silme tarihi de log'a düşer.

Audit'in Pratik Kullanımı

Soru	Nereye bakılır
"X aracın sigortasını kim, ne zaman değiştirdi?"	İşlem Kayıtları (`/snapshot/logs`) — model: Sigorta, ilgili `arac_id` filtresi
"Kullanıcı Y bugün hangi ekranlarda iş yaptı?"	Kullanıcı Hareketleri (`/kullanici/request-logs`) — `user_id = Y`, tarih filtresi
"Z personel kartı geçmişte kimde miydi?"	Personel detay → Personel Kart Geçmişi (PersonelKartObserver bunu otomatik üretir)
"Z numaralı ceza yanlışlıkla silindi mi?"	İşlem Kayıtları → model: Ceza, `deleted` event filtresi

Hareket Sistemi​

Hareket Yazıcı Yerler​

Snapshot Sistemi​

Mekanizma​

HistoryTrait​

Snapshot'tan Hariç Tutulan Modeller​

Görüntülenecek Yer​

Pivot Tablosu Özel Durumu​

Audit'in Pratik Kullanımı​